1. blaasinstrumenten in families
2. transponerende instrumenten
3. mondstukken
4. houten blaasinstrumenten
5. koperen blaasinstrumenten
6. slagwerk
7. melodisch slagwerk

Zoek je alleen informatie over een bepaald instrument, dan kun je kiezen uit de instrumenten hieronder.
bekkens ; bongo's ; buisklokken ; castagnetten ; conga's ; djembé ; dwarsfluit ; fagot ; gong ; grote trom ; hobo ; hoorn ; klarinet ; kleine trom ; pauken ; piccolo ; saxofoon ; strijkbas ; tamboerijn ; timbales ; triangel ; trombone ; trompet ; tuba ; woodblock ; xylofoon.

Blaasinstrumenten in families

Elke instrumentenfamilie wordt ingedeeld in sopraan-, alt-, tenor-, bariton- en basinstrumenten, net als bij de zangstemmen. In blaasorkesten treden sommige instrumentenfamilies compleet of bijna compleet op. Van andere families zijn er soms maar enkele leden vertegenwoordigd.

Wat voor blaasorkesten zijn er eigenlijk? Dat zijn er drie:

• het harmonieorkest: met hout, saxofoons, koper en slagwerk (soms ook strijkbassen, contrabassen)

• het fanfareorkest: met saxofoons, koper en slagwerk

• de brassband: met koper en slagwerk.

In blaasorkesten worden drie verschillende groepen instrumenten gebruikt:

• houten blaasinstrumenten

• koperen blaasinstrumenten

• slaginstrumenten.

In grote, symfonische, harmonieorkesten spelen soms 1 of meer strijkbassen mee.

Blaasinstrumenten worden ook wel aërofonen genoemd: "aëro" betekent lucht en "foné" betekent klank. Bij aërofonen wordt het geluid geproduceerd door de trilling van de luchtzuil in het instrument.
De luchtzuil kan cilindrisch zijn (fluit, klarinet), conisch (hobo, fagot, saxofoon) of samengesteld (door toevoeging van een beker e.d. (bij trompet, hoorn, trombone).
De trilling wordt veroorzaakt door het aanblazen door een verwisselbaar mondstuk of door een rietje. Bij fluiten wordt over het mondstuk geblazen.

De lengte en de vorm van de buis van het instrument bepaalt de grondtoon. Andere tonen krijg je door de lipspanning te veranderen, door gebruik van gaten en kleppen, door ventielen te gebruiken of door het in en uit elkaar schuiven van buizen.

Wel eens op een leeg flesje geblazen? Zet je onderlip tegen opening van de fles en blaas over de opening heen. Als je de juiste stand gevonden hebt hoor je een toon. Doe nu wat water in de fles en blaas opnieuw: de toon is nu hoger. Door water in de fles te doen verminder je de hoeveelheid lucht en hoe minder lucht er in beweging wordt gebracht, hoe hoger de toon is. Ziedaar het principe van de blaasinstrumenten, in het bijzonder van de fluit. Hoe langer de buis, hoe lager de toon.

Strijkbas

De strijkbas is het enige reguliere snaarinstrument binnen een harmonieorkest en samen met het slagwerk de enige niet-blaasinstrumenten. De strijkbas of contrabas is het grootste strijkinstrument, maar niet direct verwant aan de viool. Door de afwijkende vorm van de klankkast ontstaat een andere vorm. De schouders lopen niet recht af naar de hals, zoals bij een viool, maar vloeien over in de hals. Dit zijn de kenmerken van de gamba familie. De contrabas werd in de 16e eeuw ontwikkeld uit de contrabas-vedel.

Het instrument is ongeveer 193 cm hoog en kan bespeeld worden met een strijkstok, maar ook door op de snaren te tokkelen of te plukken. Het strijken op de bas kan nog steeds op twee manieren gedaan worden: het "Duitse strijken", waarbij de strijkstok onderhands wordt vastgehouden en het "Franse strijken" waarbij de strijkstok bovenhands wordt vastgehouden. Standaard heeft de bas vier snaren.

De muziek voor de contrabas wordt vaak een octaaf hoger geschreven dan het geluid dat het instrument voortbrengt, daarom wordt het ook wel een transponerend instrument genoemd (transponeren is een vertaalslag maken in toonhoogte van wat men leest en hoe de toon moet klinken). Normaliter wordt de muziek genoteerd in de bassleutel, maar soms wordt de muziek zo hoog, dat moet worden overgegaan op de tenor- of zelfs de vioolsleutel.

----------------------------------------------------------------------

FAMILIE: Snaarinstrumenten (chordofonen). De contrabas hoort bij de groep strijkinstrumenten
 TOONOMVANG: Meer dan 2 1/2 octaaf
MATERIAAL: Hout en snaren van metaal
GROOTTE: De klankkast is 1,8 meter lang